অসমত যিকোনো চৰকাৰী চাকৰি, উচ্চ শিক্ষাৰ নামভৰ্তি (যেনে- Medical, Engineering) বা চৰকাৰী আঁচনিৰ সুবিধা ল’বলৈ হ’লে আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ নথিপত্ৰখন হৈছে Assam Domicile Certificate বা স্থায়ী বাসিন্দাৰ প্ৰমাণ পত্ৰ (Permanent Resident Certificate – PRC)। বৰ্তমান ডিজিটেল অসমৰ অধীনত এই গোটেই প্ৰক্ৰিয়াটো অনলাইন কৰা হৈছে।
এই সৰ্বাংগীন গাইডখনত আমি আলোচনা কৰিম আপুনি কেনেকৈ ঘৰত বহিয়েই domicile certificate online apply assam কৰিব পাৰিব, ইয়াৰ বাবে কি কি নথি-পত্ৰৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা— PRC আৰু Domicile Certificate ৰ মাজত থকা প্ৰকৃত পাৰ্থক্য কি?
Quick Overview Table (আঁচনিৰ এক জলক)
| বিষয় | সবিশেষ তথ্য |
| প্ৰমাণ পত্ৰৰ নাম (Certificate Name) | Domicile Certificate / Permanent Resident Certificate (PRC) |
| অফিচিয়েল পৰ্টেল (Portal) | Sewa Setu Assam / eDistrict Assam |
| আৱেদনৰ মাধ্যম (Application Mode) | অনলাইন (Online) আৰু অফলাইন (PFC/CSC কেন্দ্ৰ) |
| প্ৰমাণ পত্ৰ ডাউনলোড (Download) | Sewa Setu পৰ্টেলৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ কৰিব পাৰি |
| অনলাইন পৰীক্ষণ (Verification) | Sewa Setu Assam Domicile Certificate Verification |
| মূল উদ্দেশ্য (Purpose) | অসমৰ স্থায়ী বাসিন্দা হিচাপে প্ৰমাণ কৰা (উচ্চ শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ বাবে) |
What is Assam Domicile Certificate? (অসম ডমিচাইল চাৰ্টিফিকেট কি?)
Assam Domicile Certificate হৈছে এনে এখন চৰকাৰী আইনী নথি, যাৰ দ্বাৰা প্ৰমাণ হয় যে এজন ব্যক্তি আইনীভাৱে অসম ৰাজ্যৰ এজন স্থায়ী বাসিন্দা। ৰাজ্য চৰকাৰৰ ৰাজহ আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা বিভাগৰ হৈ স্থানীয় জিলা প্ৰশাসন (District Administration) বা ৰাজহ চক্ৰ বিষয়াই (Circle Officer) এই প্ৰমাণ পত্ৰ প্ৰদান কৰে। ই এজন নাগৰিকক অসমৰ বাসিন্দা হিচাপে সকলো ধৰণৰ চৰকাৰী অধিকাৰ আৰু কোটা (Reservation) লাভ কৰাত সহায় কৰে।
Is PRC and Domicile Certificate the Same? (PRC আৰু Domicile Certificate একে নেকি?)
অসমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু চাকৰি প্ৰাৰ্থীসকলৰ মাজত এইটো আটাইতকৈ ডাঙৰ খেলিমেলি। এই বিষয়ে অসম চৰকাৰৰ স্পষ্ট নিৰ্দেশনা তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:
- আক্ষৰিক অৰ্থত: বহু ক্ষেত্ৰত ‘Domicile Certificate’ আৰু ‘Permanent Resident Certificate (PRC)’ ক একে বুলি গণ্য কৰা হয় যদিও অসমত ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ সামান্য পাৰ্থক্য আছে।
- Domicile Certificate: অসমত বহু ক্ষেত্ৰত Domicile Certificate আৰু Permanent Resident Certificate (PRC) একে উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যদিও নিৰ্দিষ্ট শিক্ষাগত বা চাকৰিৰ ক্ষেত্ৰত PRC বিশেষভাৱে বিচৰা হ’ব পাৰে।
- PRC (Permanent Resident Certificate): অসমত PRC এখন অত্যন্ত শক্তিশালী নথি। ই কেৱল তেতিয়াহে প্ৰদান কৰা হয় যেতিয়া এজন ব্যক্তিয়ে শিক্ষাগত বা চাকৰিৰ বিশেষ প্ৰয়োজনৰ বাবে নিজক অসমৰ স্থায়ী বাসিন্দা বুলি প্ৰমাণ কৰিব লগা হয়।
- মূল পাৰ্থক্য: কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ নিয়মাৱলীত যাক ‘Domicile’ বোলা হয়, অসম চৰকাৰৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত নামভৰ্তিৰ বাবে তাক PRC বুলি কোৱা হয়। গতিকে, অসমৰ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানত নামভৰ্তিৰ বাবে আপোনাক নির্দিষ্টকৈ PRC ৰ প্ৰয়োজন হ’ব।
Who Can Apply? (কোনে আবেদন কৰিব পাৰিব?)
assam domicile certificate eligibility চৰকাৰী নিয়ম অনুসৰি তলত দিয়া ধৰণৰ:
- আবেদনকাৰীয়ে চৰকাৰীভাৱে নিৰ্ধাৰিত স্থায়ী বাসিন্দাৰ যোগ্যতা পূৰণ কৰিব লাগিব।
- আৱেদনকাৰীৰ পিতৃ-মাতৃ বা পূৰ্বপুৰুষৰ নাম ১৯৬৬ চনৰ বা তাৰ পূৰ্বৰ অসমৰ ভোটাৰ তালিকাত থকাটো বাঞ্ছনীয় (বা পুৰণি ভূমিৰ ৰেকৰ্ড থাকিব লাগিব)।
- অসমৰ চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ সন্তান বা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী যিসকল অসমত কৰ্মৰত, তেওঁলোকৰ সন্তানেও ইয়াৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰে।
Documents Required Checklist (প্ৰয়োজনীয় নথি-পত্ৰৰ তালিকা)
অনলাইন আবেদন কৰাৰ পূৰ্বে তলত দিয়া নথিসমূহ স্কেন কৰি সাজু কৰি ৰাখক:
| ক্ৰমিক নং | প্ৰয়োজনীয় নথি (Documents Needed) | সবিশেষ বিৱৰণ |
| ১ | ভোটাৰ তালিকা ( voter list) | পিতৃ-মাতৃ বা পূৰ্বপুৰুষৰ পুৰণি ভোটাৰ তালিকাৰ প্ৰতিলিপি। |
| ২ | মাটিৰ নথি (Land Documents) | মাটিৰ মিয়াদ পাট্টা, জমা বন্দী বা খাজানা ৰচিদ (অসমত থকাৰ প্ৰমাণ)। |
| ৩ | জন্মৰ প্ৰমাণ পত্ৰ (Birth Proof) | Birth Certificate বা HSLC Admit Card. |
| ৪ | শিক্ষাগত প্ৰমাণ পত্ৰ | অসমৰ বিদ্যালয়/মহাবিদ্যালয়ত পঢ়া প্ৰমাণ পত্ৰ (Certificate/School Certificate). |
| ৫ | পৰিচয় পত্ৰ | আৱেদনকাৰীৰ আধাৰ কাৰ্ড (Aadhaar Card) বা পান কাৰ্ড। |
| ৬ | পাছপ’ৰ্ট ফটো | শেহতীয়া ৰঙীন পাছপ’ৰ্ট চাইজ ফটো। |

Assam Domicile Certificate Online Apply Process (অনলাইন আবেদন প্ৰক্ৰিয়া)
বৰ্তমান চৰকাৰে ই-ডিষ্ট্ৰিক্ট (e-District) সেৱাসমূহ Sewa Setu পৰ্টেলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰিছে। তলৰ পদক্ষেপসমূহ অনুসৰণ কৰি আপুনি assam domicile certificate apply কৰিব পাৰিব:
- প্ৰথমে চৰকাৰী পৰ্টেল sewasetu.assam.gov.in খোলক।
- যদি আপুনি নতুন ব্যৱহাৰকাৰী, তেন্তে “Register” বুটামত ক্লিক কৰি নিজৰ নাম, ইমেইল আৰু মোবাইল নম্বৰ দি এটা একাউণ্ট তৈয়াৰ কৰক। পূৰ্বৰে একাউণ্ট থাকিলে “Login” কৰক।
- লগইন কৰাৰ পিছত চাৰ্ছ বাৰত “Permanent Resident Certificate” বা “Domicile Certificate” বুলি টাইপ কৰক।
- এতিয়া “Apply Online” বুটামত ক্লিক কৰক। আপোনাৰ স্ক্ৰীনত এখন ডিজিটেল এপ্লিকেচন ফৰ্ম খোল খাব।
- ফৰ্মখনত আপোনাৰ ব্যক্তিগত তথ্য, ঠিকনা, পিতৃ-মাতৃৰ নাম আৰু শিক্ষাগত সবিশেষ সঠিকভাৱে পূৰণ কৰক।
- ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলো প্ৰয়োজনীয় নথি-পত্ৰ (Documents) নিৰ্দিষ্ট ফৰ্মেটত আপলোড কৰক।
- আবেদনখন পুনৰ পৰীক্ষা কৰি Submit কৰক। আপুনি চৰকাৰীভাৱে ধাৰ্য কৰা নামমাত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ মাচুল (পৰ্টেলত প্ৰদৰ্শিত চৰকাৰী মাচুল প্ৰযোজ্য হ’ব।) অনলাইন নেট বেংকিং বা UPI ৰ জৰিয়তে পৰিশোধ কৰিব লাগিব।
- আবেদন সম্পন্ন হোৱাৰ পিছত আপুনি এটা Acknowledgement Receipt (ACK Number) লাভ কৰিব। ইয়াক সুৰক্ষিতভাৱে সংৰক্ষিত কৰি ৰাখক।
Offline Application Process (অফলাইন আবেদন পদ্ধতি)
যদি আপুনি নিজে অনলাইন কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আপুনি ওচৰৰ যিকোনো চৰকাৰী অনুমোদিত Public Facilitation Centre (PFC) বা CSC (Common Service Centre) কেন্দ্ৰলৈ যাব পাৰে। তাত আপুনি প্ৰয়োজনীয় নথিসমূহ আৰু আৱেদন ফৰ্মখন জমা দি নিৰ্দিষ্ট চৰকাৰী মাচুল পৰিশোধ কৰিলে তেওঁলোকে আপোনাক আবেদন কৰি ‘Acknowledgement Receipt’ প্ৰদান কৰিব।

PRC Application Status Check (আৱেদনৰ স্থিতি কেনেকৈ পৰীক্ষা কৰিব?)
আবেদন প্ৰক্ৰিয়াটো সম্পন্ন কৰাৰ পিছত আপোনাৰ প্ৰমাণ পত্ৰখন বৰ্তমান কি পৰ্যায়ত আছে, তাক জানিবলৈ prc status check বা domicile certificate status অনলাইন যোগে কৰাটো অত্যন্ত সহজ।
- প্ৰথমে Sewa Setu Assam পৰ্টেলৰ হোমপেজলৈ যাওক।
- মেনু বাৰত থকা “Track Application” বিকল্পটোত ক্লিক কৰক।
- আবেদন কৰাৰ সময়ত লাভ কৰা ৰচিদখনৰ পৰা Acknowledgement Number (ACK No.) টো বহুৱাওক।
- ইয়াৰ পিছত ‘Track’ বুটামত ক্লিক কৰিলে আপোনাৰ আবেদনৰ স্থিতি তলত দিয়া ধৰণে প্ৰদৰ্শিত হ’ব:
স্থিতিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বাৰ্তাসমূহৰ অৰ্থ (Status Meaning):
- Under Process / Pending: ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপোনাৰ আবেদনখন বৰ্তমান জিলা প্ৰশাসন বা সংশ্লিষ্ট ৰাজহ চক্ৰ বিষয়াৰ কাৰ্যালয়ত পৰীক্ষণৰ অধীনত আছে।
- Approved: আপোনাৰ আবেদনখন চৰকাৰীভাৱে গ্ৰহণ আৰু অনুমোদন কৰা হৈছে। আপুনি এতিয়া ডিজিটেল প্ৰমাণ পত্ৰখন ডাউনলোড কৰিব পাৰিব।
- Rejected: আপোনাৰ আবেদনখন বাতিল কৰা হৈছে। ইয়াৰ কাৰণ জানিবলৈ ‘Remarks’ অংশটো পৰীক্ষা কৰক।
Download Certificate Process (প্ৰমাণ পত্ৰ ডাউনলোড)
আপোনাৰ আবেদনখন জিলা প্ৰশাসন বা চক্ৰ বিষয়াই অনুমোদন জনোৱাৰ পিছত আপোনাৰ ম’বাইললৈ এটা SMS যাব। ইয়াৰ পিছত আপুনি assam domicile certificate download কৰিবলৈ:
- Sewa Setu পৰ্টেললৈ যাওক।
- আপোনাৰ একাউণ্টত লগইন কৰক বা “Track Application” ত ক্লিক কৰক।
- আপোনাৰ Acknowledgement Number টো বহুৱাওক।
- যদি আপোনাৰ চাৰ্টিফিকেটখন তৈয়াৰ হৈ গৈছে, তেন্তে তলত “Download Certificate” বিকল্প দেখিবলৈ পাব। তাত ক্লিক কৰি আপুনি ডিজিটেল চহী থকা (Digitally Signed) প্ৰমাণ পত্ৰখন সংগ্ৰহ কৰিব পাৰিব।

Online Verification Process (অনলাইন পৰীক্ষণ)
কোনো শিক্ষানুষ্ঠান বা সংস্থাই আপোনাৰ প্ৰমাণ পত্ৰখন আচলনে নকল পৰীক্ষা কৰিবলৈ assam domicile certificate verification online প্ৰক্ৰিয়া ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে:
- Sewa Setu ৰ হ’মপেজত থকা “Verify Certificate” লিংকত ক্লিক কৰক।
- প্ৰমাণ পত্ৰখনত থকা Application Number বা Certificate Number টো প্ৰৱেশ কৰক।
- চাবমিট কৰিলে প্ৰমাণ পত্ৰখনৰ সত্যতা স্ক্ৰীনত প্ৰদৰ্শিত হ’ব।
Validity of Assam Domicile Certificate (প্ৰমাণ পত্ৰৰ বৈধতা)
domicile certificate validity in assam সম্পৰ্কে চৰকাৰী নিয়ম স্পষ্ট:
- সাধাৰণতে শিক্ষা বা কৰ্মসংস্থাপনৰ বাবে প্ৰদান কৰা PRC বা Domicile Certificate এখনৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট ম্যাদ উকলি যোৱা দিন (Expiry Date) নাথাকে, যদিহে ইয়াক কোনো বিশেষ চৰ্তত দিয়া হোৱা নাই।
- কিন্তু কিছুমান উচ্চ শিক্ষাৰ কাউন্সিলিং (যেনে- NEET বা JEE Counselling) বা সেনা বাহিনীৰ চাকৰিৰ ক্ষেত্ৰত শেহতীয়া (শেহতীয়া ৬ মাহ বা ১ বছৰৰ ভিতৰত ইছ্যু কৰা) প্ৰমাণ পত্ৰ বিচাৰিব পাৰে। গতিকে প্ৰয়োজন সাপেক্ষে ইয়াক পুনৰ নবীকৰণ বা নতুনকৈ উলিয়াই লোৱাটো ভাল।
PRC for Higher Education & Government Jobs (শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ বাবে গুৰুত্ব)
- উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে (Higher Education): অসমৰ যিকোনো চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় (Medical), অভিযান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠান (Engineering) বা বিশ্ববিদ্যালয়ত ৰাজ্যিক কোটাৰ (State Quota) আসন লাভ কৰিবলৈ PRC দাখিল কৰাটো বাধ্যতামূলক।
- চৰকাৰী চাকৰিৰ বাবে (Government Jobs): অসম চৰকাৰৰ অধীনৰ বহুতো তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ শ্ৰেণীৰ চাকৰিৰ ক্ষেত্ৰত কেৱল অসমৰ স্থায়ী বাসিন্দাৰ বাবে আসন সংৰক্ষিত থাকে। বৰ্তমান বহু ক্ষেত্ৰত কেৱল ‘Employment Exchange Registration Card’ ৰ সহায়তে আবেদন কৰিব পাৰি যদিও, চূড়ান্ত বাছনি বা Verification ৰ সময়ত assam domicile certificate ৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে।
Common Reasons for Rejection (আবেদন নাকচ হোৱাৰ সাধাৰণ কাৰণসমূহ)
যদি আপোনাৰ আবেদনখন বাতিল হৈছে, তেন্তে তলৰ কাৰণসমূহ পৰীক্ষা কৰক:
- Incomplete Documents: আটাইকেইখন প্ৰয়োজনীয় নথি স্পষ্টকৈ আপলোড নকৰিলে।
- Residency Proof Issue: পৰিয়ালটো অন্ততঃ ২০ বছৰ অসমত থকাৰ কোনো পতিয়নযোগ্য পুৰণি নথি (যেনে- পুৰণি ভোটাৰ লিষ্ট বা মাটিৰ কাগজ) জমা নিদিলে।
- Document Mismatch: আধাৰ কাৰ্ড আৰু স্কুলৰ প্ৰমাণ পত্ৰত নাম বা জন্মৰ তাৰিখৰ অমিল থাকিলে।
- Incorrect Application: আৱেদন ফৰ্মত তথ্য ভুলকৈ পূৰণ কৰিলে।

PRC Not Approved? What To Do? (আৱেদন অনুমোদন নহ’লে কি কৰিব?)
যদি আপোনাৰ assam domicile certificate আবেদনখন ‘Rejected’ হৈছে বা দীৰ্ঘদিন ধৰি স্তব্ধ (Pending) হৈ আছে, তেন্তে চিন্তা নকৰিব। আপুনি তলত দিয়া ব্যৱস্থাসমূহ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে:
- Document Resubmission (নথি পুনৰ দাখিল): বহু সময়ত কোনো নির্দিষ্ট নথি অস্পষ্ট হ’লে বা আধৰুৱা হ’লে ‘Query’ পঠোৱা হয়। আপুনি নিজৰ একাউণ্টত লগইন কৰি বিচাৰা নথিখন পুনৰ সঠিকভাৱে আপলোড (Resubmit) কৰিব পাৰিব।
- Correction Request (সংশোধনৰ অনুৰোধ): যদি আৱেদন প্ৰপত্ৰত আপোনাৰ নাম, পিতৃৰ নাম বা ঠিকনা ভুল হোৱাৰ বাবে বাতিল হৈছে, তেন্তে সঠিক নথি-পত্ৰ সংলগ্ন কৰি এখন নতুন সংশোধনমূলক আবেদন অনলাইন পৰ্টেলৰ জৰিয়তে দাখিল কৰিব পাৰে।
- Circle Office Verification (ৰাজহ চক্ৰ কাৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে পৰীক্ষণ): যদি আবেদনখন অস্বাভাৱিকভাৱে দীঘলীয়া সময় ধৰি ‘Pending’ হৈ থাকে, তেন্তে আপোনাৰ Acknowledgement Receipt আৰু আটাইকেইখন আচল নথি (Original Documents) লৈ স্থানীয় ৰাজহ চক্ৰ বিষয়াৰ কাৰ্যালয়ত (Circle Office) থকা PFC বা ই-ডিষ্ট্ৰিক্ট শাখাৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ যোগাযোগ কৰক। তাত থকা নোডেল অফিচাৰে আপোনাৰ মাটিৰ তথ্য আৰু স্থায়ী বাসিন্দাৰ প্ৰমাণ পত্ৰখন ক্ষিপ্ৰতাৰে পৰীক্ষা কৰি অনুমোদন জনোৱাত সহায় কৰিব।
FAQ (সঘনাই সোধা প্ৰশ্নসমূহ)
১. Is domicile certificate and PRC same in Assam? (অসমত ডমিচাইল আৰু পিআৰচি একেনে?)
ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত দুয়োখন প্ৰায় একেই কাৰ্যত ব্যৱহাৰ হয়, কিন্তু অসমৰ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানসমূহত নামভৰ্তিৰ বাবে সুনির্দিষ্টভাৱে Permanent Resident Certificate (PRC) খনৰ প্ৰয়োজন হয়।
২. What is the validity of a Domicile Certificate in Assam? (অসমত ইয়াৰ বৈধতা কিমান দিন?)
সাধাৰণতে ইয়াৰ কোনো এক্সপায়ৰী ডেট নাথাকে। কিন্তু কিছুমান শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান বা নিযুক্তি ব’ৰ্ডে শেহতীয়াভাৱে উলিওৱা (প্ৰায় ৬ মাহৰ ভিতৰত) প্ৰমাণ পত্ৰ দাবী কৰিব পাৰে।
৩. How to apply online for an Assam Domicile Certificate? (অনলাইন কেনেকৈ আবেদন কৰিব?)
আপুনি চৰকাৰী Sewa Setu Assam পৰ্টেলত পঞ্জীয়ন কৰি, প্ৰয়োজনীয় ভূমি আৰু পৰিচয়ৰ নথি আপলোড কৰি অনলাইন আবেদন কৰিব পাৰে।
৪. How to verify the certificate online? (অনলাইন কেনেকৈ পৰীক্ষা কৰিব?)
Sewa Setu পৰ্টেলৰ “Verify Certificate” অংশলৈ গৈ আপোনাৰ চাৰ্টিফিকেট নম্বৰ দি ইয়াৰ সত্যতা পৰীক্ষা কৰিব পাৰি।
৫. Can PRC be used for government jobs? (চৰকাৰী চাকৰিত পিআৰচি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিনে?)
হয়, অসম চৰকাৰৰ তথা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিভিন্ন চাকৰিত নিজকে অসমৰ স্থায়ী বাসিন্দা বুলি প্ৰমাণ কৰিবলৈ এই প্ৰমাণ পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
অস্বীকাৰোক্তি (Disclaimer): এই ৱেবছাইটত আমি সকলো চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত চাকৰিৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য সঠিকভাৱে যোগান ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰোঁ। যিকোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ আপডেট আৰু চাকৰিৰ খবৰ যাতে আপোনাৰ পৰা মিছ নহয়, তাৰ বাবে আমাৰ WhatsApp আৰু Telegram চেনেলত এতিয়াই সংযোগ কৰক: